İletişim | Hakkımızda
ANHA

6 yıllık dolaylı aktörler savaşı, artık gerçek aktörler savaşına dönüştü; Suriye Krizi – 2

DOSYA

Rusya, Amerika ve Türkiye’nin müdahalesi

CÎHAD ROJ

HABER MERKEZİ – 6 yıl boyunca süren vekalet savaşları, büyük güçlerin çıkarlarını karşılamaya yetmediği görülünce bu kez kendileri doğrudan müdahaleye yöneldi. Böylece 6 yıllık dolaylı aktörler savaşı, artık gerçek aktörler savaşına dönüştü.DOSIYA-SURIYA1

Dünya güçlerinin başında gelen Rusya ve Amerika, Ortadoğu’daki vekilleri aracılığıyla, Suriye devriminin gerçek yolundan çıkarılmasında belirleyici rol oynadılar.  Değişimi amaçlayan barışçıl devrimin, iktidarı ele geçirme savaşına dönüşmesine neden oldular.

Özellikle Suriye devriminin silahlı iktidar savaşına dönüşmünün başlamasıyla Türkiye, Katar, Suudi Arabistan, ABD, NATO ve İsrail gibi güçlere bağlı çok sayıda silahlı çete grupları ortaya çıktı. Öte yandan İran’a bağlı Lübnan Hizbullahı, Şii gruplar, Iraklı ve Asyalı gruplar bile sahada görüldü.DOSIYA-SURIYA2

Rusya, müttefiki İran sayesinde (Hizbullah ve Şii gruplar kullanılmak üzere) Baas rejimini koruma altına alabildi. Bunun yanında Çin ve Rusya, politik açıdan Esad rejimini korumak amacıyla BM Güvenlik Konseyi’nde ve uluslararası toplantılarda önemli rol oynadılar.

ABD ve Avrupalı güçler, Ortadoğu’daki müttefikleri; Türkiye, Katar ve S. Arabistan yoluyla aynı rolü oynadılar. Yani 6 yıl boyunca Ortadoğu’da dolaylı güçlerle savaşı sürdürdüler.DOSIYA-SURIYA3

Geldiğimiz noktada her iki karşıt ideoloji arasında süren savaş, artık vekalet savaşlarının yetmediği bir düzeye ulaştı ve devrimin 6.yılında savaşın baş aktörleri bizzat kendileri sahaya inerek bölgeye müdahale etmeye başladı.DOSIYA-SURIYA4

Rusya’nın müdahalesi

Rusya, Ağustos 2015’te Suriye rejimi ile bir anlaşma imzaladı. Anlaşmaya göre Rusya, belirsiz bir zamana dek Himeymim Askeri Havalimanı’nı kullanabilecekti. (Askeri bir üs olan Himeymim Havaalanı, Ceble şehrine 4 km, Lazkiye’ye ise 19 km uzaklıkta bulunuyor.)

Anlaşma ardından Rusya, 30 Eylül 2015’te Esad rejimi kendisinden askeri destek istemesi üzerinde muhalif çete gruplarına yönelik hava operasyonları düzenledi. Bu arada Rusya Meclisi, Putin’in Rus askerlerini yurtdışına gönderme isteğini onayladı.DOSIYA-SURIYA5

Kararın onaylandığı gün Rusya; 21 adet SU-25 ve 12 adet Interceptor SU-24 tipi savaş uçağını, 6 adet SU-34 ve 4 adet SU-30 tipi orta topatar ile 15 helikopteri Lazkiye’ye yakınlarındaki Basil El Esad Havalimanı’na yerleştirdi.

Tabi bundan önce Rusya hava saldırıları yapacağı konusunda İsrail’i bilgilendirmişti. Bu arada güvenlik için bir koordinasyon mekanizmasının oluşturulması amacıyla İsrail Genelkurmay Başkanvekili General Yari Golan ile Rusya Genelkurmay Başkan Yardımcısı General Nikolay Bogdanovski arasında birçok görüşme ve toplantı gerçekleşti. Görüşmeler sonrası Rusya bölgede hava saldırıları yapmaya başladı.DOSIYA-SURIYA6

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’nin bir raporuna göre Rusya müdahalesi başladıktan sonra Kasım 2016’ya kadar Suriye’de bin 112’si çocuk, 646’sı kadın ve 2 bin 726’sı sivil erkek olmak üzere toplamda 10 bin 503 kişi yaşamını yitirdi.

Suriye’deki Amerikan Güçleri

Amerika, Suriye devriminin başlamasıyla; eğitip Suriye rejimine karşı savaştırmak amacıyla ılımlı muhalefet arayışlarına girdi. Ancak ne kadar ılımlı muhalifleri eğitmeye başladıysa tüm girişimleri hep başarısızlıkla sonuçlandı.DOSIYA-SURIYA7

Mart 2014’te, Amerika tarafından eğitilen ve 50 kişiden oluşan silahlı grup, modern silahlarla donatıldı ve El Bab Selama kapısından Ezaz’a geçirildi. Ancak bu grubun büyük bir bölümü birkaç gün içerisinde öldürüldü. Geriye kalanlar ise ya DAIŞ’e teslim oldu ya da kaçtı.

Ancak bunun yanında teröre karşı savaşta YPG, YPJ ve QSD; DAIŞ’e karşı en etkili güç olduklarını herkese ispatladı. Bu nedenle daha sonra kurulan DAIŞ’e Karşı Uluslararası Koalisyon, özellikle Kobanê’de olmak üzere YPG ve YPJ’ye hava desteği sunmaya başladı. Koalisyon güçlerinin hava desteği, QSD’nin kurulduğu Ekim 2015’e kadar devam etti. Ardından ABD, Minbic’i Özgürleştirme Operasyonu’nda askeri danışmanlarını QSD’ye gönderdi.

Belli bir süre önce çeşitli ajanslar, bir grup Amerikan askerinin 25 Kasım 2016’da Kuzey Suriye’nin Kobanê Kantonuna ulaştığını bildirdi. Yine bazı ajanslar ABD ile QSD’nin operasyonları yönetmek amacıyla ortak eylem odası oluşturduğunu duyurmuştu.DOSIYA-SURIYA8

Bu gelişmenin ardından Amerika, bir grup asker ve askeri danışmanını daha Kuzey Suriye’deki askeri üsse gönderdiğini açıkladı. Şu ana kadar da Amerika’nın QSD’ye desteği devam ediyor.

Türk devlet işgali

Bu gelişmeler karşısında Türk devletinin bölgedeki politikaları başarısızlıkla sonuçlanınca Türk devleti, Suriye topraklarına girme kararı aldı. Bu kararla işgal yolunda ilk adımını atmış oldu.DOSIYA-SURIYA9

Türk devleti Ocak 2015’ten beri Minbic ile Efrîn arasında kalan bölgeyi işgal etmeyi planlıyordu. 20 Ocak’ta Türk ordusu Suriye sınırını geçerek 500 metre kadar Cerablus’a girdi ve ekili mayınları kaldırdı. Bir gün sonra ANHA’nın paylaştığı habere göre Türk devleti Cerablus ile Antep’in Karkamış İlçesi arasında bir koridor açtı.

24 Ağustos’ta ise SUK çeteleri yardımıyla Türk devleti, Suriye topraklarını işgale başladı. Cerablus’a giren Türk ordusu DAIŞ ile yaptığı ittifak sonucu Cerablus’ta tek kurşun sıkmadan birgün içerisinde kasabayı DAIŞ çetelerinden devraldı. Cerablus sürecinden sonra ise yine aynı ittifakla Türk ordusu Cerablus ile Ezaz arası ve Ezaz ile Bab arasına kadar olan toprakları işgal etti.DOSIYA-SURIYA10

Bununla yetinmeyen işgalci Türk ordusu, QSD tarafından özgürleştirilen Minbic’e de göz dikti. Fakat Amerika’nın, askerlerini Minbic’in kuzey sınır hattına ve Rusya’nın da askerlerini güneybatı sınır hattına yerleştirmesiyle Türk devlet işgalciliğinin önü alındı.

Mart 2011’de başlayan Suriye krizi, uluslararası güçlerin eliyle yürütülen vekalet savaşlarıyla başlatılmıştı. Ancak gelinen aşamada 6 yıllık dolaylı aktörler savaşı, artık gerçek aktörler arasında yapılan savaşa dönüşmüş durumda. İşte bu nedenle şimdiye kadar uluslararası ya da bölgesel hiçbir güç çözüm konusunda herhangi bir mekanizma elde edebilmiş değil. Tablonun öbür resminde ise QSD’nin denetiminde bulunan özgürleştirilmiş, halkın kendi kendisini yönettiği huzurlu ve güvenli bölge statüsü var. Bu bölgelerde şu an Federasyon Sistemi’ni hayata geçirme çalışmaları yürütülüyor.

YARIN: Federasyon, en uygun çözüm modelidir

(ge/cj)

ANHA