İletişim | Hakkımızda
ANHA

Anadil eğitimiyle yeni bir nesil yetişiyor

NESRÎN EBDÎ

KOBANÊ – Kürtler ve diğer halkardan çocuklar, anadilleri dışında farklı dillerde eğitime tabi tutulmaları nedeniyle toplumsal, psikolojik ve ailevi açılardan sorunlar yaşadılar. Devrim süreciyle birlikte Rojava’da başlatılan anadil eğitimiyle yeni bir nesil yetişirken bu durum çocuklar için yeni bir döneme kapı aralıyor.

Bakur ve Rojava Kürdistan’ında yeni eğitim ve öğrenim yılı başladı. Her yıl olduğu gibi bu yılda eğitim dili üzerine tartışmalar yürütülüyor. Anadil eğitiminin çocuklar üzerindeki etkileri ise en çok değerlendirilen ve konular arasında. Ve ilk olarak bilimsel araştırmalara başvuruluyor. Bilimsel araştırmalarda anadil de  eğitim görmenin okuldaki başarıyla güç bir ilişkisi olduğu görülüyor. Kürdistan’da eğitimde yaşanan durum, araştırmalar sonucunda görülüyor ve birçok konuya açıklık getiriyor.KOBANE-ZAROK-U-PERWERDEYA-BIZIMANE-DAYIKE-1

UNESCO 2005 yılında yayınladığı raporunda anadil eğitimi üzerine şunlar yeralıyor: “Okul dışında eğitim dilini bilmeyen çocuklar, fazlasıyla eğitimlerde zorluk çekiyor. Birinci sınıfı geçemiyorlar. Sınıf tekrarı yapıyorlar. Kimisi daha 3’üncü sınıfa geçmeden okulu bırakııyor.” (First Language First, s. 88)

Bir başka araştırma raporunda da anadilde eğitim görüp okumanın büyük etkisi şu cümlelerle özetleniyor:  “Dünyada okula gitmeyen çocukların yüzde 50’si, bölgelerinde anadil eğitimi verilmediği için okula gitmiyor.” (In Their Own Language, 2005, s. 43)

Çocukların psikolojisi bozuluyor

Ortaya çıkan bu sonuçlardan ziyade ve en önemlisi de anadilinde eğitim görmeyen çocuklardan toplumsal ve psikolojik açılardan ciddi sorunlar açığa çıkıyor. UNESCO’nun “aile ve kreş” üzerine yaptığı araştırması ise, çocukların 6 yaşında kreşe nasıl yaz gidecekleri kaygısı.

Yine araştırmada çocukların anadiliyle eğitim görmemesinin dengelerini bozduğu ve psikolojik sorunlar yaşanılabileceğine dikkat çekiliyor. Bu yüzden çocukların okulu sevmemesi ve okula gitmek istemeyi kabul etmemesi de görülebiliyor. Onun için okuldan, okumadan geri kalıyor.KOBANE-ZAROK-U-PERWERDEYA-BIZIMANE-DAYIKE-4

Aile toplum ve okul

Aynı araştırmaya belirtilenlere göre, okul çağına gelmiş çocukların, aile ortamındaki dille ilişki ve eylem biçimlerini okulda ortaya koymaya çalıştığı, bilmediği bir dil karşısında ise kırılma yaşadığı gözleniyor.

UNESCO’nun bir başka araştırmasına göre, çocukların anadiliyle eğitim görmesi okumaya ilgi ve meraklarını arttırdığı  ve toplumsal ilişkilerini güçlendirdiği yine kavrayış düzeylerinin daha fazla olduğun kaydediliyor. Öte yandan çocukların anadilde eğitim görmeleri bilimsel açıdan gelişimleri için birinci sırada belirleyici oluyor.

Kürdistan’da durumKOBANE-ZAROK-U-PERWERDEYA-BIZIMANE-DAYIKE-2

Bu veriler göz önünde bulundurulduğunda, Kürdistan’daki durum çok daha iyi anlaşılabiliyor. Kürdistan’da yapılan araştırmalarda, eğitim dili egemenlere ait olduğu için, Kürt çocuklarının gelişimi son sıralarda yer alıyor. Kürt illerindeki başarı oranı da son sıralarda yerini alıyor. yine Kürt çocukları eğitim gördükleri okullarda öğretmenleri veya öğrenciler tarafından küçük görülüyor, dışlanıyor Kürtlüğünden utanması için her türlü aşağılayıcı değerlendirmeye maruz bırakıldı. Bunların sonucunda okulu bırakıyor ya da psikolojisi sorunlar yaşamaya sevk edildi. Yine asimile edilerek kendine ulusuna yabacılaştırıldı.

Bu sistemsel bunalıma karşı, Kürt artık özgürlük mücadelesi ve devrim inşasıyla artık eğitim alanında da yeni bir çağı başlattı. Bakur’da özel okullar açıldı. Egemenlerin eğitim dile artık kabul edilmiyor. Onun içinde okul  boykotları yapılıyor.

Yeni bir nesil yetişiyor

Rajava Kürdistan’ında devrimin dalgasıyla, eğitim alanında alternatif sistem oluşturuluyor. Bu yıl 3’üncü sınıfa kadar tüm dersler Kürtçe verilecek. Kobani’de birinci sınıftan 6’ıncı sınıfa kadar tüm dersler anadilde olacak. Bu sistemle gelecek yıllarda tüm sınıfların eğitim dili Kürtçe olacak. İlk Kürt çocukları kendi dilleriyle bir şeyler öğrenecek. Yeniden inşa edilen Kobani’de eğitim ve zihniyet bakımından da yeni bir nesil inşa edilecek.

(ad)

ANHA