İletişim | Hakkımızda
ANHA

Basın devrimi Rojava’da sürüyor

ANALÎZ

KEMLA NECIM

HABER MERKEZİ – Rojava Kürdistan’da özellikle geçen yüzyıl boyunca Kürt halkı çok büyük inkar ve imha saldırılarına maruz kaldı. Bu karşın Kürt halkı diğer alalarda olduğu gibi basın yayın alanında da bir mücadele yürüttü ve halen süren bir devrim gerçekleştirdi.

Kürt basın çalışması Rojava Kürdistan’ında ilk çıkarılan Kürtçe gazete ile başladı. Ancak inkar ve imha siyaseti yüzünden tam olarak Rojava basını rolünü oynayamadı. Ancak 1960’larda Rojavada bir çok parti kendisine ait broşur veya dergi çıkardı. Partiler tarafından basılan bu yayınlar dar içerikleri yüzünden halkın sesi olmaktan uzaktı.

Basın devriminin temelleri

1980’lerden sonra özellikle Bakur Kürdistan ve Türkiye de özgürlük hareketinin ortaya çıkması ile beraber burada da ideolojik ve devrimci çalışma başladı. İlk çalışmalar basın alanında başladı. Bu sırada bir çok dergi ve broşür basıldı. Ancak bu dergilerde siyasi alanla sınırlı kaldı. Bütün topluma ulaşma ona cevap olmaktan uzaktı. Yinede insan bu dönem için ‘Basın devrimi’ diyebilir.

Rojava Kürdistan’ında ilk defa 1986 yılında ‘Dengê Kurdistan’ ismi ile Arapça bir dergi basıldı. Daha sonra ‘Berxwedan’ ismi ile bir Kürtçe Arapça gazete basıldı.  Bu yayınlarda o denem bakur Kürdistan da Kürt savaşçılarla Tür devleti arasındaki savaşa ilişkin haberler yayınlanıyordu. Bununla beraber aynı dönem Kürt halkının sesinin özellikle Arap halkı olmak üzere bütün dünyaya duyurulması için Beyrut’ta ‘Sorgul’ isimli dergi yayına başladı. Çok sayıda Arap aydın ve yazarı bu dergide yazı yazdı.

Dergi bütün Rojava Kürdistan ve Suriye de dağıtılıyordu. Dergiye yönelik baskınalar her zaman fazlaydı. Dergiyi okumak ve bulundurmak suçtu. Üzerinde dergi bulunanlar tutuklanıyordu. Bundan sonra zayifta olsa bir basıncılık gelişmeye başladı.

Yeni bir dönem

MED TV, Medya TV ve Roj TV’nin Avrupa da yayın yapmaya başlaması ile beraber Kürt basın tarihinde de yeni bir dönüm noktası başladı. Bu televizyonların yayına başlaması yeni fırsatlar ortaya çıkardı. Toplumun ilerlemesi ve gelişmesi için çok büyük bir rol oynadı. 12 Nisan 2012 de qamişlo da halk ayaklanması başladığında Roj TV bunun bütün dünya duyurdu. Buda büyük bir etki yaratmıştı. 2004 serhildanından sonra bir kez daha rejim güçleri inkar siyasetine başlayıp basın çalışmasında yer alan kişilere yönelik baskı ve işkencelere hız verdi.

Rojava devrimi ve basın

15 Mart 2011 yılında başlayan Suriye ve Rojava Halk devrimleri ile beraber basın yayında da yeni şeyler ortaya çıktı. Alternatif bir basın yaratılması için çalışmalar yürütüldü. O dönem bir çok devlet içi güç Rojava devrimini kendisine çekmek istedi ancak, alternatif basının da yardımı ile bu çabalar boşa çıktı. Özgür basın geleneğinden gelen bir basıncılıkla bütün bölge halklarını temsil edebilirdi. Rojava da siyasi hareketin gelişmesi ile beraber basın hareketi de genişleyeme büyümeye başladı.

Ronahî gazetesi

Rojava devriminin başlaması ile beraber Ronahi gazetesi yayına başladı. Kısa zamanda büyük bir kitleye ulaşmayı başaran gazete Kürtçe ve Arapça basılmaktadır. Kısa bir zaman içinde çalışan ve muhabir alanında da çok sayıda çalışan barındıran gazetede muhabir ve editörler Suriye ve Rojava Kürdistandaki gelişmeleri hepsini gazete sayfalarına taşıyor.

RONAHÎ TV

Basın alanında en büyü ihtiyaçlardan biri her yere ulaşabilecek ve uydudan yayın yapabilecek bir televizon du. Bu çerçeve de Ronahî TV Avrupa’dan yayına başladı. Geniş bir yayın ağı ve çalışan yetiştiren televizyon dolo dolu programları ile beraber birde radyo yayın yapıyor. Bu şekilde radyoculuk alanında da yeni çalışanlar yetiştirildi

ANHA

Hawar Haber Ajansı (ANHA) 1 Mart 2013 yılında kuruldu. Hawar Rojava kürdistan’ın ilk haber ajansı olmak özelliği taşıyor. Ajans bütün Rojava Kürdistan ve Suriye de oluşturduğu haber ağı ve bölge büroları ile hızlı ve etkin bir habercilik yapmaktadır.

Bunların yanında şu anda Rojava da yayın yapan onlarca dergi ve gazete bulunmaktadır. Bunlardan bazıları bağımsız yayınlarken bazılarıda siyasi kurumların yayın organları olmaktadır.

Özgür Basın Birliği

Özgür Basın Birliği Rojava devriminde, devrimin esas kurumlarından biriydi. Birlik basın ve yayın kurumlarının bağımsızlığı için mücadele yürütmektedir. Aynı zamanda basında çalışan gazeteci ve diğer basın emekçilerinin de haklarını korumak için çalışır.

Basın devrimi

Rojava basını, Rojava Devriminin birer ürünüdür. Bu bağlamda topluma yönelik saldırılara cevap olmada, Rojava toplumunun çok renkli yapısına denk bir yayınla toplumun bir aynası olmaya çalışmıştır. Aynı zamanda çetelerin bu dönemki saldırılarına karşı basın kurumları ortaya konan direnişin sesi oldu ve özgür dünyaya bu ses yayıldı.

Demokratik Özerk Yönetim ve Basın

Rojava demokratik Özerklik Yönetimleri ilan edildikten sonra büyük adımlar atıldı. Yönetimler ilan edildikten sonar basın alanında büyük zorluklar yaşandı. Bu alanda uzmanlaşmış çalışan sayısı çok azdı. Yaşanan ambargo yüzünden araç gereç bulmak yine yaşanılan sıkıntılar içindeydi. Ancak bununla beraber atılan büyük adımlarda görmezden gelinemez. Yeni muhabirlerin yetiştirilmesi için bir çok eğitim devresi gerçekleştirildi. Rojava basını eksik ve fazlası ile Rojava devriminde çok büyük bir rol oynadı. Öte yandan da yürütülen toplumsal mücadelenin de sesi ve takipçisi durumundadır.

(lg)

ANHA