İletişim | Hakkımızda
ANHA

Çetelerin üssüydü, şimdi ise Demokrasinin merkezi

SÎPAN SILO

HABER MERKEZİ – Birçok çete grubu tarafından işgal edildi. Son olarak Cizîrê Kantonuna saldırıların planlanıp yapıldığı DAIŞ’in merkezlerinden biri haline geldi. Ancak özgürleştirildikten sonra Demokratik Federasyona doğru adım attı ve 5 yıl aradan sonra kendini tekrar toparladı ve yaşamını örgütledi.HSK-CIVINA-YEKEMIN-A-KOMINE-SEDADE

Hesekê’nin 50 km güneyinde bulunan ve Irak sınırına 47 km uzaklıkta olan Şedadê şehrinden bahsediyoruz. Şehir, Habur Çayı’nın çevresinde kurulmuş ve şehre bağlı yüzlerce köy ve mezra var. Şedadê’nin sınırları Musul ve Şengal’e kadar genişliyor. Bölge halkının çoğunluğunu Araplar oluşturuyor ve El-Cebûr Aşireti bölgenin en büyük Arap aşiretlerinden. 2004 yılında yapılan sayıma göre şehrin nüfusu 58 bin.

Bölgenin tarihsel öneminin bilinmesi açısından şimdiye kadar bir tarihsel araştırma yapılmamış; ancak bulunan tarihi belgelere göre şehrin eskiden Asurî-Süryanî merkezi olduğu fark ediliyor.SEDADE3

Şedadê bölgesinin güçlü ekonomik temelleri var. Özellikle yeraltı kaynaklarından olan petrol bakımında oldukça zengin rezervlere sahip. Bölgede çok sayıda benzin ve gaz kuyusu var. Suriye krizi başlamadan önce bu iş alanlarında 6 bin işçi çalışıyordu; ancak işçilerin büyük çoğunluğu Şedadê dışından getirildiği için bölge halkı bu zenginliklerden faydalanamıyor, ekonomiden hak ettikleri gibi pay alamıyorlardı. Çıkarılan petrol ve petrol ürünleri Humus ve Lazkiye eyaletlerine dağıtılıyordu.SEDADE1-DIBISTAN

Bölgede, Habur Çayı sayesinde bazı tarım ürünleri ekilebiliyor. Ancak o da kısıtlı olarak yapılabiliyor.  Çünkü yılın büyük bir bölümü çok kurak geçiyor. O nedenle bölge halkı Habur suyunu depoluyor. Depoladıkları su ise istediklerini ekmelerine yetmiyor. Diğer bir deyişle modern su depolarına ve su kanallarına ihtiyaçları var.SEDADE-4

DAIŞ ve Cephet El-Nusra

Suriye krizinin başında fırsatı kollayan bir çok silahlı grup bölgenin ekonomisine göz dikti. Bu nedenle 14 Şubat 2013’te bölgeyi hakimiyeti altına almaya çalışan El-Nusra, petrol müdürlüğünü aldı ve yönünü şehre verdi. Şehri işgal ederek alan El-Nusra çeteleri müdürlüğün bünyesinde çalışan birçok işçi ve memuru da hunharca katletti.

Zamanla DAIŞ ve El-Nusra, El-Kaide çatısı altında bir araya geldi. Bu yüzden artık DAIŞ’in adı duyulur oldu. 7 Şubat 2014’ten sonra şehre artık DAIŞ hükmetmeye başladı.

Şehir Musul-Reqqa yolunda olduğu için DAIŞ çeteleri şehri stratejik bir merkeze dönüştürdü ve şehre çok sayıda silah ve cephane sevk etti.SILEMAN DERWIS

Şedadê, Dêrazora yakın olduğu için Dêrazor’un savunması da Şedadê’tan yapılıyordu. Çünkü Şedadê işgal edilmeden önce DAIŞ ile Dêrazor arası uçsuz bucaksız çöllerle kaplıydı. Bu da haliyle savunmayı zorlaştırıyordu. O nedenle Şedadê’ı işgal edip zorbalığı altın yönetmeye başladı. ayrıca Şedadê, Cizîrê Kantona saldırıların planlanıp yapıldığı bir merkezdi.

QSD Xabur’un Gazabı Hamlesi ile Şedadê’yi özgürlüğüne kavuşturdu

Hol ve güneyi DAIŞ’ten temizlendikten sonra, 30 Ekim 2015’te Şedadê halkının QSD’ye, kendilerini özgürleştirme çağrısı yapmaları üzerine 16 Şubat 2016’da QSD güçleri Şedadê’a doğru yöneldi.HSK-DOSIYA-SEDEADE

Yeniden inşa ettiler

Şehir özgürleştirildikten ve çetelerin kalıntılarından temizlendikten sonra bölge halkı büyük bir sevinç ve mutlulukta topraklarına geri döndü ve hemen örgütlenmeye başladı. İlk olarak meclislerini kurmayı uygun gördüler ve bu temelde bölgenin kanaat önderleri ve ileri gelenlerinden oluşan 9 kişilik bölge meclis yönetimini ilan ettiler.

Meclisin kuruluş amacı en başta halkın temel ihtiyaçlarını karşılamak, bölgenin hizmeti için gereken ne varsa yerine getirmek, tabi en önemlisi de örgütlü bir şekilde kanton toplantıların katılıp temsil edilmekti. Bölge hakkında değerlendirme yapan ve bölgenin ileri gelenlerinden Silêman Derwîş, “Bölgede ortaya çıkan yönetim boşluğunu doldurmak amacıyla meclisi kurduk. Yurttaşlara hizmet götürülmesi için ihtiyaç vardı. Çünkü DAIŞ döneminde bölge halkı her açıdan çok zarar gördü. O nedenle QSD, Asayiş ve TEV-DEM’in yardımlarıyla meclisi kurduk ve meclis bünyesindeki komitelerimizi belirledik. Kurumlarımızı ve merkezimizi de bu şekilde katkılar ve desteklerle inşa ettik” dedi.

Özerk Yönetim, Demokratik Federasyon’un zeminidir

Bölgenin sivil meclisinin kurulmasının yanında TEV-DEM bölgede ortak yaşam düşüncesini yaydı ve özyönetim sistemini geliştirdi. 17 Temmuz 2016’da ilk komünün Mexrûma Köyü’nde kurulmasıyla ilk adım atılmış oldu ve sırasıyla onu diğer adımlar takip etti.

Yine Arap Gençlik İnisiyatifi’nin Kuzey Suriye’de ilan edilmesiyle, Arap Gençlik Hareketi Erîşe Köyü’nde yüzlerce gencin katılımıyla meclislerini kurdular ve bu meclis Kuzey Suriye’nin üçüncü büyük meclisi oldu.

Şedadê halkı, Demokratik Özerk Yönetim ölçülerine göre kendi federasyon sisteminin temelini örgütleyebildiler.

(ge/cj)

ANHA