İletişim | Hakkımızda
ANHA

Ezidi inancının geleneksel bayramı: Batızmi

Video

RÊNAS REMO

QAMIŞLO – Batızmi bayramı Ezidi inancının en eski bayramlarından biridir. Bu kadim bayram zamanın zorlu etkilerine rağmen nesiller boyu kendi geleneğini bozmadan kutlanagelmiştir.QAMISLO-GAJNAEZIDEA (2)

Ezidi inancının bayram ve kutsal günleri oldukça eskiye dayanır. Ezidiler yaşadıkları tüm saldırı ve yıkımlara rağmen bugüne dek bu kültürel ve inanç değerlerini koruyarak gelmişlerdir. Ezidi inancına mensup olanlar bugün, Rojava ve Kuzey Suriye bölgesinde özgür bir ortamda kendi bayramlarını kutluyorlar.

Ezidi bayramları yılın mevsimlerine göre farklı zamanlarda kutlanmaktadır. Batızmi bayramı da miladi takvime göre yılın ilk ayının ikinci haftasında kutlanır.

Ezidi inancına göre Batızmi, melek, evren ve ışığın yaratıldığı günü sembolize eder. Doğu inancında yıl başı olarak da kabul edilir.

Ezidilerde farklı aşiretlerin farklı sınıfların, farklı bayramları vardır. Batızmi bayramı da Çelika aşiertinin bayramıdır. Bu bayram bir hafta sürer.

Bayramın birinci günü “cilşo”(elbise yıkama günü) denir. Ezidilerin Daska kabile ve aşiretleri de bugün de komşularına yardım dağıtırlar

Bayramın ikinici ve üçüncü günlerinde ise ölüler adına sadaka dağıtılır. Ezidi inancına göre ölüler adına dağıtılan bu sadakalar onların cennete gitmesine vesile olur.QAMISLO-GAJNAEZIDEA (3)

Bayramın dördüncü günü “pezgoran” olarak adlandırılır. Bugün de Ezidiler koyun, keçi keser ve etini komşularına dağıtırlar. Ancak hayvanın baş ve boyun kısmı bayramın son gününe kadar tutularak ve güneşin payı olarak addedilir.

Batızmi bayramının bir diğer geleneği ise çıraların (kandil) yakılmasıdır. Bunun için beyaz bir bez parçası yağ ve tuza batırılarak bekletilir. Bayramın 5.gününde halk toplanır ve meşale haline getirilmiş bu beyaz bezler dualar eşliğinde yakılır.

Bayram vesilesiyle un, yağ ve sütün katık edildiği ekmek yapılır. Bu ekmeğe Ezidi kültüründe “xora” denilir. Bu ekmek de Batızmi bayramının ayrılmaz bir parçasıdır.

Bayramın 5.günü bayramlaşma günüdür. Bugün de çocuklar ev ev dolaşıp şeker toplarlar. Büyükler ise bayram ziyaretleri çerçevesinde eş, dost ziyareti gerçekleştirir. 6. Gün 5 gün süren bayramın yarattığı yorgunluğu üzerinden atma ve dinlenme günüdür.QAMISLO-GAJNAEZIDEA (4)

  1. gün evler temizlenir. Bayramın 4.gününde kesilen ve sadece başı ile boyun kısmı bekletilen hayvanın baş ve boyun kısmı pişirilerek yenilir. 7. Gün de herhangi günlük bir iş yapmak, işe gitmek inanca göre yasaklıdır.

Son gün yıl başıdır. Bugünde de halk bu kez birbirlerinin yeni yıllarını kutlamak için yeniden ziyaretler geçekleştirir. Bayramlaşma da, “yeni batızmi yılınız” kutlu olsun denilerek, gerçekleşen Batızmi bayramı yeni bir yılın başlangıcı olarak da kutlanmış olur.

ANHA