İletişim | Hakkımızda
ANHA

Filistin nereye gidiyor?

ANALİZ

MUSTEFA DEHDÛH

GAZZE – İsrail ordununu Kudüs’ü işgali, Filistin lideri Mahmud Abbas’ın BM görüşmelerinde yaptığı konuşmanın gerçekleşme düzeyi ve sınır kapılarının kapıtlması ile ambargo Filistin halkını derin endişelere sevk ediyor.

Son dönemlerde yüzyılın en önemli sorunlarından olan Fislitin davası çok zorlu ve kritik bir eşikten geçiyor. İsrail ordusunun Kudüs saldırısı ve Filistinli gençlerle israil orudusu arasındaki çatışmalar ardından Filistin halkınin geleceğe dönük belirsizlik ve endişeleri arttı. BM binası önünde Filistin bayrağının göndere çekilmesi ve Filistin devlet başkanı Muahmud Abbas’ın İsrail’le imzalanan anlaşmaların iptal edildiğini açıklamasının 9 yıldır süren ambargoya etkileri de tartışma konusu.

İsrail’in Kudüs saldırıları

Kudüs’teki Mescid-i Aksa İsraşl güçleri tarafından saldırıya uğrayarak  Filistin halkının girişine kapatıldı. Mescid-I Aksa saldırısının ardından tepki gösteren Filisitn halkı bazı gösteriler düzenledi ve İsrail güöleri gösterilerde taş atan Filistinli çocukları tutuklama furyası başlattı.

İsrail güvenlik güçlerinin uyguladığı vahşet karşısında Filistin halkının tepki göstermesi üzerine “Mescid-i Aksa’ya karşı yapılan saldırılardan korumak için top gülleriyle Mescidi korumaya hazırız” açıklamasında bulundu. Konuyla ilgili çok sayıda Filistinli siyaset uzmanı açıklamalarda bulunsalarda Filistin halkı yapılan açıklamaların yüzeysel kaldığını ve halka fayda sağlamadığını dile getirerek açiklamaların kendi çıkarları temelinde birlik duygusundan uzak beyanlar olduğunu ifade ettiler.

Öte yanadan İsrailli yetkililer Filistin halkına karşı gerçek mermi kullanma ve İsrail güçlerine taş atanları tutuklama kararı aldı.

Filistin bayrağının BM’de göndere çekilmesi 

İsrailli  siyaset uzmanları özelliikle Filistin bayrağının BM’de göndere çekilmesinin ve akabinde Mahmud Abbas’ın yaptığı konuşmayla İsrail ile imzalanan antlaşmaların iptal edilemesinin hassas bir sürece denk geldiğini açıkladı.

Bayrağın göndere çekilmesine ilişkin farklı kesimler farklı değerlendirmelerde bulundular. Iyimserlik ve karamsarlık arasında  gidip gelen değerlendirmelerde yaşanan gelişmenin Filistin halkının faydasında olmayacağını belirtenlerin yanı sıra bunca yaşanan zulümden sonra anlamsız olduğu görüşünü  savunanlar oldu. Buna karşılık  Filistinli siyaset uzmanları Filistin bayrağının  dünya bayrakları arasında yer almasını bir başarı ve Filistin halkının elde ettiği bir statü olduğu yorumunda bulundular. Bayrağın BM’ce tanınmasının Filistin halkının haklı davasında yeni bir aşama olarak değerlendiren uzmanlar İsrail’e karşı gösterilen bir tavır olduğunu dile getirdiler.

Filistin bayrağının göndere çekilmesi kararı ardından İsrail, Filistinli gençlere uyguladıkları vahşet senaryolarıyla durumu kabullenmediklerini gösterdiler. Filistinli tüm çevreler Mahmud Abbas’ın BM’deki konuşmalarını memnuniyetle karşılarken Hamaslı yetkilillerin açıklamalarında bir parçalılık ve çelişki gözlemlendi. Diğer yandan birçok araştırmacı yazar Hamas hareketinin kalkıştığı işlerin Filistin halkının davasına hizmet etmediğini tersine yaraladığını belirtiyor. Filistinli yurttaşlar ise, siyasi parçalanmışlığın hiçbir zaman Filistin halkının davasına hizmet etmeyeceği yönünde düşünce belirtiyor.

Ambargo ve Hamas Hareketi’nden sınır kapısını teslim etmek isteyen merciler

Filistin’de yaşanan değişim ve gelişmeler, Gazze bölgesine yönelik ambargo uygulaması 9 yıldır devam ediyor. İsrail ve Mısır arasındaki sınır kapısı bazı kısa süreler dışında hep kapalı tutuldu.

Gazzeli yurttaşlar sınır kapılarının kapalı tutulmasından Mısır hükümetini sorumlu tutarken, bazı kişilerde Refah sınır kapısının kapalı tutulmasından Hamas’ı sorumlu tutuyor.

Hamas Hareketinin tutumu hakkında yurttaşlar sınır  kapısını Filistin hükümetine teslim etmesi, Filistin hükümetinin de 40 emekçinin maaşını üstlenmesi istedi. Araştırmacılar ise Filistin hükümetinin yaşadığı mali kriz nedeniyle Hamas’ın bu talebi karşılamayacağı kanısında.

Gazzeliler sınır kapılarının açılması umudunu Mısırlı bazı şahsiyetlerde görürken, bir kısmı da İsrail’in denetiminde olan Ebrez sınır kapısından geliş ve gidişlerin olabileceğini dile getiriyor.

İsrailliler son gelişmeleri nasıl değerlendiriyor?

Kimi araştırmacılar İsrailli TV kanalına görüşlerini belirterek, İsrail ve Filistin hükümeti arasından güvenlik anlaşmasının devam ettiğini ve Filistin devlet başkanı Mahmut Abbas’ın güvenlik anlaşmasını bozmaya dair bir açıklamasının  bulunmadığını aktardı.  İsrail’in Filistinli yurttaşlara ve hükümete karşı tutumunda değişimlerin olduğu görülürken, Filistinli subaylarında direniş eylemlerini yasaklamaktan vazgeçtiği görülüyor.

Öte yandan İsrail tehdidine karşı Filistinlilerin intikam alma duygusu öne çıkarken, İsrail’in Mescid-i Aksaya yönelik oluşturduğu tehdidin iki ülke arasındaki güvenlik anlaşmasını bozabileceği kaygısı söz konusuyken, Amerika’dan barış adımı atılmasına dönük henüz bir hamle gelişmedi.

İsrail başbakanı Benyamin Netenyahu’nun yakın dostu olan İsrail Dışişleri Bakan Yardımcısı Tzahi Hanegbi Filistinlilerin eylemlerinde bir artış olmadığını, bu yönlü söylemlerin gerçeklikten uzak olduğunu belirterek nüfusa göre Filistin genelinde Filistinlilerin eylemlerinde bir azalma görüldüğünü, sadece israil işgali altındaki “C” bölgesinde bazı eylemselliklerin geliştiğini söyledi.

Öte yandan İsrail eski başbakanı Tzipi Livni, sükunet ve güven ortamının sağlanması için sabır ve metanet, dine dayalı savaş çıkmaması için de diyalog çağrısında bulundu.

Ortak Arap Listesi başkanı Dr. Eymen Udê de İsaril’i, kutsal El-Aksa’ya yönelik tecavüzkar yaklaşımından dolayı uyararak Filistin lideri Mahmud Abbas’ın BM binası önündeki konuşmasına övgüler dizdi ve “İsrail Mescidi Aksa’ya yönelik saldırılarını sürdürürse dinler arası savaşa kapı aralar” dedi.

(ekip ad/aç/uş)

ANHA