İletişim | Hakkımızda
ANHA

Mihemed Şêxo’nun şarkıları halen yaşıyor

HABER MERKEZİ – 9 Mart 1989’da yaşama gözlerini yuman ünlü Kürt sanatçısı ve denbêjî Mihemed Şêxo’nun şarkıları halen Kürdistan’ın 4 parçasında sanatçılara ilham veriyor ve yollarını açıyor.

Kürt denbêj ve sanatçı

Mihemed Salihê Şêxmûs (Bafê Felek) 1948 yılında Qamişloya bağlı Kirbawî köyünde fakir bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gözlerini açtı. Çocukluğundan itibaren Şêvbêrik’lerde klam söyleyen babasından etkilenen Şêxo o sıralar her ne kadar toplum içinde şarkı söylemek ayıplansa da şarkı söylemeye başladı. İlk okulu Xecokê köyünde, orta okulu ise Qamişlo’da okuyan Şêxo 1965 yılında gözlerinden yaşadığı hastalıktan dolayı askere alınmaz. Yaşadığı ekonomik sıkıntılardan dolayı daha sora köyüne dönen Şêxo babası ile beraber çiftçilik yapmaya başlar. Dışarı çıkmayı, araştırma yapmayı ve çevresini tanımayı çok seven Şêxo, bu gezilerinde Xirbê Kurma köyünde Ekî Xelîl Êzîdî, Sihên Tofî ve Helîmê Hiso ile tanışır ve onlarla beraber düzenlenen şenliklere katılır. Şenliklerde şarkı söyleyen Şêxo, Kürtçe yamaya başlar ve bu süreçte ünlük Kürt şairi Cegerxwîn ile tanışır.

1970 yılında Lübnan’ın başkenti Beyrut’a giden Şêxo burada müzik eğitimi almaya başladı. Burada Kürt sanatçılar, Seyîd Yûsif, Rifetê Darî, Izedîn Temo, Mehmûd Ezîz, Şêrîn Beror ve Remezan Necim Omerî’nin yardımları çok sayıda konsere katıldı. Esas olarak Beyrut’taki Rêfolî Sinemasında düzenlenen konserden sonra tanınmaya başlar. Burada güzel sesinden dolayı azda olsa üne kavuşan Şêxo, Lübnan iç savaşından dolayı Rojava’ya döner ve burada çalışmalarını sürdür. Bu arada Rimelan kentinde bir müzik gurubu kuran Şêxo, 1970 yılında Irak’ın başkenti Bağdat ve Başur Kürdistan’a gider. Başur Kürdistan da tanınan ve ilişkileri gelişen Şêxo Kürt Lider Mele Mistefa Barzani ile tanışır ve ondan ödül alır.

Takvimler 1974 yılını gösterdiğinde Şêxo tekrar Rojava ve Suriye’ye döner ve “Kewrê” isimli ilk albümünü Şam’da çıkarır. Rejimin baskıları yüzünden mecburen tekrar Başur Kürdistan’a döner ve pêşmerge hareketine katılır. Cezayir antlaşmasından sonra Kürt hareketinin Başur Kürdistan’da yenilgiye uğramasından sonra Rojhilat Kürdistan’a geçen Şêxo, Mahabat kentinde “Ey felek” isimli ikinci albümünü çıkardı. Bu albümü çok ses getiren Şêxo bir anda Kürdistan toplumu tarafından tanınmaya başladı. Haklı bir üne kavuşan Şêxo Rojhilat Kürdistan’da da baskılardan nasibini alır ve İran Rejimi tarafından Azerbaycan’a sürüldü. Nesrin isimli Pêşmerge komutanlarından birinin kızı ile evlenen Şêxo’nun bu evlilikten 4 çocuğu oldu.

1983 yılında tekrar Rojava’ya geri dönen Şêxo Qamişlo’ya yerleşti. Burada bir müzik gurubu kurdu. 1986 yılında son albümünü çıkaran Şêxo Qamişlo’da bir müzik marketi açtı. Ancak rejim güçleri çalışmasına izin vermeyerek dükkanını kapattılar. Kürt sanatçı bir anda bütün Kürdistan’da tanınmaya başlamıştır. Bu arada hastalanan Şêxo hastaneye kaldırıldı. Burada bütün müdahalelere karşı kurtarılamayan Şêxo 9 Mart 1989 yılında yaşamını yitirdi. Şêxo’nun cenazesi binlerce kişinin katıldığı bir törenle Qamişlo’da toprağa verildi.

Ardında büyük bir müzik mirası bırakan Şêxo onlarca sanatçı yetiştirdi. Her yıl ölüm yıldönümünde Qamişlo’daki mezarı başında anma etkinliği düzenleniyor. Xerbî mahallesinde bulunan evi müzeye çevrilen Şêxo’ya müzik çalışmalarında kullandığı estrümanlar burada sergileniyor.

Şêxo ile olan anılarını anlatan Ebdubarî Qamişlo isimli yurttaş, Şêxo’nun ilk estrümanını kendisinden aldığını belirterek, çoğu zaman imkansızlıktan dolayı Şêxo’nun teneken saz yapıp çaldığını söyledi.

(lg)