İletişim | Hakkımızda
ANHA

Musul bir günde nasıl düştü?

DOSYA

DILSOZ DILDAR- RÛKEN BERÎ

HESEKÊ- DAIŞ, Musul’a bir gecede nasıl sızdı? Milyonlarca insan bugüne kadar bu soruyu merak ediyor. Bu saldırı nasıl gerçekleşti? Saldırı olduğunda Irak ordusu neredeydi? DAIŞ, Musul’u işgal ettiğinde bölgede nasıl bir etki yaptı?

Musul ile ilgili bu sorular ve merak edilenleri Musul’da yaşananlara tanıklık edenin dilinden aktaracağız.heseke-musil-cirokeke-ye-ku-tede-jiyan-kirini-4

Irak’ın kuzeyinde bulunan Ninova Eyaleti merkezi olan Musul kenti, Dicle Nehri üzerinde kurulmuştur. Irak’ın başkenti Bağdat’tan sonra en yüksek nüfusa sahip kentidir. DAIŞ çeteleri 9 Haziran 2014 tarihinde kenti tümden işgal etti. İşgalin ikinci gününde diğer bir değişle Irak ordusunun ardından silahlarını bırakarak kaçmasıyla Musul tümden DAIŞ’in kontrolüne geçti.

DAIŞ, Irak’ta nasıl örgütlendi?

DAIŞ’in Musul’a nasıl girdiğinden önce Irak’ta nasıl örgütlendiğini bilmemiz gerekir.

Öncelikle DAIŞ, Irak’ta 15 Aralık 2006 tarihinde El-Muteyıbin muhalif grupların toplantısı sonrasında Irak İslam Devleti olarak kuruldu. Toplantı da Ebu Umer El-Bağdadi’nin örgütün lideri olduğu ilan edildi.

Ebu Umer El-Bağdadi’nin 19 Nisan 2010 tarihinde öldürülmesinden sonra Ebu Bekir El-Bağdadi örgütün liderlik koltuğuna geçti. Suriye iç savaşının başlamasıyla 2011 Nisan ayının sonlarında Cebhet El-Nusra Şam kentinde kuruldu. Bağdadi bir süre sonra Cebhet El-Nusra ve Irak İslam Devleti’ni (DAIŞ) birleştirdi. Bağdadi, 29 Haziran 2014 tarihinde halifeliğini, 2013 yılında Rakka’nın işgal edilmesinden sonra da kent halifelik merkezi olarak ilan etti.

Vehicles of the Iraqi security forces are seen on the outskirts of Falluja, Iraq, May 23, 2016. REUTERS/Thaier Al-Sudani

Vehicles of the Iraqi security forces are seen on the outskirts of Falluja, Iraq, May 23, 2016. REUTERS/Thaier Al-Sudani

İsminin vermek istemeyen Musullu göçmen M.H. Musul operasyonun başlamasıyla beraber Musul’dan göç edip Hol Mülteci kampına sığınır. MH, DAIŞ’in Musul’u işgal etmesine ve çetelerin sivillere yaptığı zulümlere tanıklık eder.

Musul’a girilmeden!

DAIŞ, Musul’u işgal etmeden 6 ay önce iç karışıklıklar başladı. Katliamlar, günlük patlamalar, sivillerin ve devlet çalışanlarının tutuklanması ve kaçırılması olayları o zamanlarda başlamıştı. Irak Ordusu güçlerini Musul’un her sokağına yerleştirdi. DAIŞ’in uyuyan hücreleri bu şekilde açık bir biçimde hareket ediyorlardı. Esnaf ve devlet kurumlarında çalışanlara vergi şartı koymuştular. Ölümle tehdit edilen yurttaşlar korkudan sesini çıkaramıyordu.

Irak Ordusu sendeledi

DAIŞ’in bu oluşumlarına karşı Irak hükümetinin sessiz kalmasına tepki gösteren halk protesto gösterileri gerçekleştirdi. Bu gösteriler durumun daha da kötüleşmesine neden oldu.

Diğer yandan patlamalar ve alıkoymalara gün geçtikçe arttı. Irak ordu güçleri de tutuklanma ve öldürülme korkusuyla görevlerini layıkıyla yerine getiremiyorlardı. Devlet kurumlarında parçalanmalar yaşandı. Bir kardeşim polisti. Görevini icra ederken öldürüldü. Ölümüne ilişkin hiçbir siyasi gerekçe bulunmadı. Sadece polis olduğu için öldürüldü.heseke-musil-cirokeke-ye-ku-tede-jiyan-kirini-2

Herkes ölümü düşünüyordu. Halkın durumu giderek kötüleşiyordu. DAIŞ çeteleri gruplar halinde kendilerini örgütlüyorlardı. Her grup bir diğerinden farklıydı ve kimse kimseyi tanımıyordu.

Maliki’nin açıklaması karışıklığı derinleştirdi

Irak ordusu sorunları çözeceğine daha da derinleştirdi. Evlere baskın yapmaya başladılar. DAIŞ çeteleri bunlardan dolayı kazandı. Kentin neredeyse tüm camilerine el koyarak kendi radikal düşünce merkezleri haline getirdiler. Buralarda halkı devlete karşı kışkırtıyorlardı. Kentte yaşanan olayları Suni ve Şia’lar arasında olduğunu ve bunu yapmak istedikleri iddiasındayım. Nuri Maliki’nin ‘bizim ile DAIŞ arasında’ söylemi durumu da derinleştirdi.

DAIŞ çeteleri halkı yanına çekmek maksadıyla bu açıklamadan faydalandı. Halk ile devlet arasında çelişkiler oluşturdular. O açıklama Sunilere saldırı temelinde olduğu kanısındayım. Bu devlet ile Suniler arasında çelişkiye neden oldu. Gücünü daha da arttırmak için çeteler, Cızire (Bac,Hesiye, Hadise ve Bici nahiyesine kadar olan bölge) bölgesinden taraftarlarını getirdi. Gelen emirlerin çoğu Tikrit’te tutuklu olanlar oluşturuyordu. DAIŞ bölgeyi işgal ettikten sonra protestolara katılmış ve devlet tarafından suçlanan sayıları 5 binin üzerinde tutukluyu serbest bıraktı. Bunların çoğu DAIŞ’e katıldı.

Devlet ile güvenlik sorunu yaşayanlar Cızire bölgesine kaçıyordu. Bölgelerine kaçanları DAIŞ çeteleri kendi faaliyetlerinde çalıştırıyordu.

İşgal nasıl gerçekleşti

Yerel kaynaklardan alınan bilgilere göre çeteler 400 kişiyle Ibur bölgesinden (Musul’a girişin ilk kapısı) Musul’a saldırdı. Çeteler dağlara doğru olan Tenek Mahallesine geçerek adım adım saldırılarını genişleterek Yermuk ve Cedida bölgelerini ele geçirdiler. 17 Temmuz mahallesinde iki gün boyunca yoğun çatışmalar yaşandı. Hazırlığını iyi yapmayan Irak ordu güçleri ikinci günde dağıldı ve bölge tümden DAIŞ’in kontrolüne geçti.

Yoğun çatışmaların ardından kentte Irak Hükümetinin hiçbir oluşumu kalmadı. Halk, boşalan devlet kurumlarından silah topluyordu. Zindanlarda sadece tutuklular kalmıştı.

Musul’un Uyuyan Hücreleri

DAIŞ, Musul’u çok kısa bir sürede ele geçirdi. İçerden ve dışardan savunulan Musul kenti, nasıl olurda kısa bir sürede DAIŞ’in kontrolüne geçti? Bu şu ana kadar merak edilipte cevabı verilmemiş bir soru?

DAIŞ, Musul’a saldırmadan önce kentteki uyuyan hücreler örgütlenme faaliyetleri yürütüyordu. DAIŞ çeteleri Kente saldırdığında uyuyan hücrelerde harekete geçerek saldırılara destek verdiler ve bölge işgal edildi.

Musul’un düşmesiyle beraber hemen yanı başındaki Selahaddin Vilayeti de Musul’un düştüğü 2’inci gün çeteler tarafından işgal edildi. Irak ordusu, DAIŞ çetelerine karşı direnmedi.

Musul Kenti, 9 Haziran 2014 tarihinde DAIŞ çeteleri tarafından işgal edildi ve kent halen işgal altında.

Irak Ordu Güçleri bu yılın 17 Ekim tarihinde Musul’u kurtarma operasyonu başlattı. Kurtarma operasyonu halen devam ediyor.

Yarın: Halkın DAIŞ tarafından kandırılması ve yine kendilerine karşı uygulamaları

ANHA