İletişim | Hakkımızda
ANHA

Reqa’yı özgürleştirmek, Federal Suriye’nin inşasında ilk adım-1

DOSYA

EKREM BEREKAT

Reqa kentinin kısa tarihi

HABER MERKEZİ – DAIŞ’in “Hilafetin başkenti” ilan ettiği Reqa, Suriye savaşçılarının direnişi ile özgürleştirildi ve kenti kaplayan zulmünün kara çarşafı kaldırıldı.

Reqa’nın özgürleştirilmiş olması sadece reqa için değil, tüm bölge ve dünya halklarının başına bela olan DAİŞ terörünün de artık sonuna geliniyor. Bu son, Demokratik ve Federal Suriye’nin inşası için son derece önemli ve tarihi bir adım teşkil ediyor.

Reqa kentinin tarihi, coğrafyası, önemi ve DAIŞ çetelerinden kurtulma aşamalarını 5 bölümlük dosya şeklinde anlatacağız. İlk bölümde Reqa’nın tarihi, coğrafyası, halkları ve ekonomisine ilişkin bilgiler yer alacak.

Reqa’nın coğrafyası ve halkları

Reqa kenti Halep’in 160 km doğusunda yer alıyor. Kuzeyinde Gire Spi, doğusunda Heseke ve güney doğusunda Dêra Zor’un yer aldığı kentin yüzölçümü 1. 962 km².

Baas rejimi döneminde eyalet olarak tanımlanan Reqa sınırları içinde Gire Spi ve Kobane’nin bazı köyleri de yer alıyordu.

REQQA-DOSIYA ‫(2)‬ ‫‬ REQQA-DOSIYA ‫(38863365)‬ ‫‬

2011’deki nüfus sayımına göre 944 bin olan kentin nüfusunun çoğunluğu araplardan oluşurken kürtler kente çoğunluğu bulunan ikinci halk konumundaydı. Büyük çoğunluğu müslüman olan halkın sünniler diğer mezheplere göre ağırlık teşkil ediyordu.

Reqa yapısal olarak Suriye’deki farklı etnik yapıların bileşkesi, mozaiği konumundaydı. Aşiret kültürünün hakim olduğu kentte en çok bilinen aşiretler; El-Cês, El-Bo-Seraya, El-Sexane, El-Bo-Esaf, El-Bo-Hemîd, El-Amir Bo-Şeiyan, Evdalê, El-Mûsa El-Zahir, El-Xanim El-Zahir, El-Kewatî, El-Birêc, El-Xûl,  El-Cemase, El-Becrî El-Kerame, El-Şiêb ve El-Kiwêdir.

Arap aşiretlerinin yanında Millî, Berazî gibi Kürt aşiretlerle birlikte Süryani aşiretler de kentin mozaiğine kendi rengini katan başlıca aşiretlerdi.

Kürtlerin Reqa’daki varlığı

Osmanlı kaynaklarına göre 1518 yılında kentte Milî konfederasyonu kurulur. Tüm halkların kendilerine yaşam olanağı bulduğu konfederasyon, 18.yy ın ortalarında Osmanlılar tarafından işgal edilir.

Reqa içinde barındırdığı farklı etnik yapılar güzel doğasıyla dikkatleri üzerine çeken bir kent. Tarihi dokusuyla da dikkat çeken Reqa’da en fazla ilgi çeken yapılar arasında; Eski El Rafqa Suru, Bağdat Kapısı, El Etiq Camisi (El Mensur Camisi), Caber Kalesi, El Resafa, Sur, Harkalah (Herkül), Hisin Muslima, Xiweyra Tepesi yer alıyor.

Kentte ayrıca Fırat ve Belix nehirleri yanında onlarca eski tepe bulunuyor. Bunlardan tarihi M.Ö. 9000 yılına kadar uzanan binlerce yıl insanlığa mesken olan Mirebir Tepesi bugün şimdiler sular kalmış durumda.

Reqa’nın Fırat Nehri’ne düşen yakasında oldukça verimler topraklar mevcut. Verimler topraklar bu bölgenin kent açısından zengin ticaret merkezine de dönüşmüş durumda.

Bölge coğrafyasının önemi sebebiyle buradan birçok imparatorluk doğdu. İslamiyetin sonra bu bölgede Emeviler, Abbasiler, Eyyübiler bu topraklarda hüküm sürdü. Abbasiler döneminde Reqa uzun süre hilafetin başkenti oldu.

Reqa’nın ekonomisi

2011 sayımına göre nüfusu 944 bin olan kentte, tarım ve hayvancılık önemli geçim kaynakları arasında yer alıyor. Pamuk üretimi en fazla yapılan ve başta gelen en önemli tarım ürünü. Diğer taraftan Reqa kent merkezinden 50 km uzakta olan Fırat Barajı (Tebqa Barajı) da kentin su kaynakları arasında yer alıyor.

Bölgedeki ürünlerin zenginliğine rağmen, Baas rejimi tarafından yeteri hizmet götürülmediği kent, eğitim açısından da hak ettiği önemden yoksun bırakılmış durumda.

REQQA-DOSIYA ‫(1)‬ REQQA-DOSIYA ‫(38863369)‬ ‫‬

Suriye krizine doğru

2011 yılında suriye’de başlayan iç ayaklanmalardan sonra Reqa 2013’te Suriye rejiminin denetiminden çıkarak, El Kaide, Cebhet El Nusra, ÖSO, Heyet Tehrir El Şam gibi farklı isimlerde binlerce silahlı grubun denetimine geçti.

İç savaş ve kargaşayla birlikte sessizliğini yitiren kentte hırsızlık, talan artık günlük yaşamın birer parçası haline dönüştü. 2014 yılında ise Reqa artık DAIŞ çetelerinin eline geçti ve “Hilafetin başkenti” olarak ilan edildi.

DAIŞ çetelerinin işgaliyle idam, kafa kesme, çarmıha germe olaylarının alanı haline dönüşen kent meydanı ve kentin tümünde esaret yılları boyunca korku her tarafı sardı.

QSD Reqa halkının çağrısını yerine getiriyor

DAIŞ çetelerinin işgalinden sonra korkunun ve ölümün yakasından düşmediği Reqa da halk kendilerini bu zulümden kurtaracak güçleri sabırsızlıkla beklemeye başladı ve Demokratik Suriye Güçleri’ne (QSD) kendilerini DAIŞ çetelerinden kurtarmak için çağrı yaptı. Bunun üzerine QSD 5 Kasım 2016’da “Fırat’ın Gazabı Hamlesi” ni başlattı. Köy ve kasabaların özgürleştirilmesinin ardından Reqa’yı özgürleştirme operasyonunu başlatan QSD güçleri 17 ekim itibariyle kenti çetelerden tümüyle temizledi.

“Hilafetin başkenti” Reqa kentinin özgürleştirilmesi, dünya üzerindeki terör tehlikesini bertaraf etmek açısından da son derece önem arz ediyor. Zira YPG ve QSD güçleri karşısında büyük hezimetler yaşayan çağın en barbar terör örgütünün, sözde başkentini de kaybetmesi bu kanlı hikayenin tümüyle son bulması açısndan da oldukça önemli.

Yarın: Reqa’yı özgürleştirme hamlesinin aşamaları

(n)

ANHA