İletişim | Hakkımızda
ANHA

Reqqa Sivil Meclisi… Beklentiler ve Zorluklar – 2

DOSYA

Meclise düşen büyük sorumluluk ve meclisi bekleyen sorunlar

KENDAL ŞÊXO-SÎPAN SILO

REQQA – DAIŞ çeteleri bozguna uğramadan önce Reqqa’nın yer alan yerleşim birimlerini yakıp yıkarak geriye harabeye dönmüş köyler, kasabalar bıraktı. Yaşamın canlı olduğu merkezleri yerle bir etti, içinde ne varsa talan etti. Reqqa Sivil Meclisi, ziyanı karşılamak için zarar tespit çalışmalarına ve nüfus sayımına başladı.

Reqqa Sivil Meclisi Eşbaşkan Yardımcısı Abdullah El-Eryan konu hakkında şunları belirtti: “Yurttaşlar özgürleştirilen yerlerden fayda göremesin diye çeteler yenilgiye uğrayacaklarını bildiği tüm alanları harabeye çeviriyor.”

Yol kenarlarında savaş ve çatışmalar yüzünden zarar görmüş elektrik kuleleri ve yerlerde kilometrelerce uzanan elektrik telleri var. Bunun yanında yine atılan top ve havanlardan dolayı yollarda çukurlar oluşmuş. Oluşan çukurlar ve savaş esnasında yapılan barikatlar ise ulaşımı etkiliyor.

Su kanalları bazı yerlerde halen hizmet sunuyor; fakat su pompalayan jeneratörler ve temizlik merkezleri ya yıkılmış ya da içinde yer alan araç ve gereçler tarumar edilmiş.

Köprülerin yüzde 65’i patlatılmış ve bazılarına da mayın döşenmiş. Demokratik Suriye Güçleri QSD’nin uzman ekipleri mayınları etkisiz hale getirme çalışmaları yürütüyor.

Öte yandan okullar da bu durumdan uzak değil. Daha az zarar gören okullar var. Bu okullar su ve elektriği olmayan; kapıları, pencereleri, masaları, sandalyeleri kırılmış ve telefon hatları kesilmiş durumda olan okullar.

Stratejik çalışma planları

Reqqa Sivil Meclisi yurttaşların uğradığı zararDOSIYA-REQQA-2 ‫(120128007)‬ ‫‬ları tespit etmek, değerlendirmek, bu konuda ortaya çıkan sorunları çözmek ve stratejik planlar oluşturmak amacıyla hasar tespit çalışmaları ve araştırmalar yapmaya başladı.

Reqqa Sivil Meclisi İç Tüzüğü’nün 33. maddesinin 4. bendine göre gerekli ihtiyaçlar karşılanmalı ve hizmet merkezleri yeniden düzenlenmelidir.

Elektrik

Reqqa ve çevresinde bulunan yerleşim birimleri, su ve elektriğini barajdan; özellikle Tebqa Barajı’nın su ve elektrik istasyonundan karşılıyor. Su ve elektriğin karşılanması da Fırat Nehri’nin su seviyesine (debisine) bağlı.

Barajda Reqqa’nın kuzey ve doğusunda bulunan yerleşim birimlerine 5 saat elektrik verilebiliyor. Diğer bölgeler ise elektrik ihtiyaçlarını özel jeneratörlerle karşılıyor.

Köylerin büyük bir kesimi ise karanlıkta. Bunun nedeniyse Tebqa Barajı’na, elektrik trafolarına, direklerine ve dağıtım merkezlerine verilen zarar.

Reqqa Sivil Meclisi Eşbaşkanı Yardımcısı Abdullah El-Eryan bu konuda şunları belirtti: “Tebqa Barajı’nın büyük trafoları ve tahakküm odaları tamamen yanmış. Enerji istasyonundaki ve dağıtım merkezlerindeki kablolar çeteler tarafından çalındı. 4 kattan oluşan elektrik dağıtım hattının temeli sular altında kaldı.”

Çalışma heyeti ve uzmanlar temmuz ayına kadar barajdaki bakım-onarım çalışmalarının temmz ayına kadar bitebileceğini ancak tamamen onarımın daha uzun bir zamanda gerçekleşebileceğini belirtti.

El-Eryan uluslararası toplumu, barajın onarılması için daha fazla yardım göndermeme konusunda eleştirdi.

İletişimDOSIYA-REQQA-2 ‫(1)‬

Reqqa’nın yerleşim birimlerinde telsiz ve kablolu telefon ağları tamamen kesilmiş. İletişim ve haberleşme kuleleri de DAIŞ çeteleri tarafından yıkılmış. Son zamanlarda, özellikle Eyn İsa, Siluk ve Çelebiyê Köyü’nün batı taraflarına doğru cep telefonlarının Syriatel operatörünü kullanılıyor ancak şebekeler halen zayıf. Bazı yurttaşlar ise Türkiye’ye ait GSM operatörlerini kullanıyor.

Hezîma, Eyn îsa ve Wasta başta olmak üzere Reqqa’nın bazı yerleşim birimlerinde bulunan kablolu telefon istasyonları ve telefon direkleri yine çeteler tarafından talan edildi. El-Eryan bu konuya ilişkin ise, “Reqqa Sivil Meclisi, bölgemizde çalışmak isteyen şirketleri ağırlamaya hazırız” dedi.

Su ve tarım

Suyunu Fırat Nehri’nden alan su istasyonları, Reqqa’nın köylerine içme suyu temin ediyor. Bu istasyonlar su kanallarıyla Reqqa’nın kuzeyinde, doğusunda ve batısında yer alan yerleşim birimlerine suyu ulaştırıyor. Ayrıca bu kanallarla ulaşan su, ekili araziler için de kullanılıyor.

Hizmet Komitesi Üyesi Mühendis Nezmî Mehmûd, “Başlıca su istasyonları ve su arıtma merkezleri çeteler tarafından yıkıldı, malzemeleri çalındı. Zahîra, Eyn Îsa, Til Semin, Girê Spî ve Şêx Hesen istasyonları hizmet dışı. Bu da birçok yerleşim birimin suyunun kesildiği anlamına geliyor” şeklinde konuştu.

Bu nedenle halk, su ihtiyacını ya su depolarından ya da su kuyularından karşılıyor. Çiftçiler ise suyu Belîx Çayı’ndan ya da su kanallarından karşılayarak ekinlerini suluyor.

Nezmî Mehmûd, Zahîra ve Eyn Îsa istasyonlarının onarılmaya başlanacağını ve onarımın gelecek ay bitirileceğini öngördüklerini ifade etti.

Reqqa’nın başlıca ekonomik kaynağı tarım. Ancak su istasyonlarının çalışmaması tarımı olumsuz etkiliyor. Su kanalları ile on binlerce tarım arazisine sulama yapılıyor.

Reqqa Sivil Meclisi Ekonomi Komitesi Sorumlusu Reşad Kurdo su istasyonlarının durumuna ilişkin şöyle konuştu: “Birçok bölgede su kanalları büyük zarar görmüş. Ayrıca kanalların üzerine yıkılan köprüler yüzünden su pompalama jeneratörleri de zarar gördü. Öte yandan buğday depoları da yıkılmış durumda. Bu nedenle buğdayların depolanması da artık zorlaştı.”

Reşad Kurdo oluşan zararın 1,5 milyar Suriye Lirası civarında olduğunu belirtti.

Eğitim

Okulların ve eğitim merkezlerinin gördüğü zarar diğer yapı ve kurumların gördüğü zarardan az değil. Reqqa Sivil Meclisi, Reqqa-Girê Spî hattı üzerindeki 2 bölgede zarar tespiti yapmak amacıyla bir komite oluşturdu.NEZMI MEHMUD

Reqqa Sivil Meclisi’ne göre zararların karşılanması için 2 milyar SL’ye ihtiyaç var.

Gelecek yıl ki eğitim planlarına ilişkin olarak da El-Eryan şöyle konuştu: “Meclis, diğerlerine oranla daha az zarar görmüş okulları onarmak için çalışma içerisinde. Bu çalışmalarla sabah ve akşam olmak üzere okulların, günde iki kez öğrencilerini karşılayabilecek hale gelmesi için çalışıyoruz.”

El-Eryan, çatışmalar başta olmak üzere çeşitli nedenlerden dolayı bazı yıllar okula gidemeyen öğrenciler için, okumadığı yılların telafi etmeye dair planlarının olduğunu ifade etti.

Reqqa Sivil Meclisi, öğrenci ve öğretmen nüfusunun yarısının okula geri döneceğinden bahsediyor. Ayrıca üniversite mezunu ve tecrübe sahibi kişilerin eğitim sisteminde yer alacağını ifade ediyor.RESAD KURDO

Eski resmi nüfus sayıma göre Reqqa eyaletinde 17 bini öğretmen olmak üzere 28 bin danışman bulunuyordu.

Fırınlar

Reqqa bölgesinde yer alan fırınlar da çetelerin yıkım ve talanından kurtulamadı. Ancak buna rağmen Reqqa Sivil Meclisi bu sorunu çabuk çözdü.

Reqqa Sivil Meclisi’nin raporlarına göre, Reqqa bölgesinde 12 fırın ve 2 değirmen çalışır duruma getirilmiş. Yeni özgürleştirilen bölgelerin ekmek ihtiyacını karşılayabilmek için de çalışma yürütülüyor.

Kentin batı tarafındaki alanlar dışında, Doğu Selhebiye, Batı Selhebiye, Hawî ve El Hewa gibi Reqqa’nın birçok yerleşim birimi için ekmek temin ediliyor.

Abdullah El-Eryan şunları belirtiyor: “Reqqa’nın batısında yaşayan yurttaşların 30 bini ekmek alamıyor. Çünkü bölgenin fırınları harabeye çevrilmiş ve malzemeleri de çalınmış. Meclis buradaki yurttaşlara günlük un dağıtımı yapıyor.”

(ge/cj)

ANHA