İletişim | Hakkımızda
ANHA

Rusya hiçbir yere gitmiyor

ANALİZ

AZİZ KÖYLÜOĞLU

HABER MERKEZİ – Suriye denklemi her gün bir diğer gelişmeyle kendini güncelliyor. İç savaşın kısmi olarak durduğu denklemde, son günlerde Rusya’nın askeri varlığını kısmi olarak azaltma kararı gündeme damgasını vurdu. Bu karara fazlaca sevinenler oldu. Bunun yanında kaygılı olanlar da var, ki bunların başında Esad rejimi geliyor. Esad rejiminin kaygılanmasında haklılık payı var tabi. Çünkü yalnızca bundan birkaç ay önce rejim, neredeyse merkezi olan Lazkiye’yi bile kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmıştı. Bunun yanında rejim karşıtlarının da sevindirecek pek bir yan yok. Çünkü bu grupların saldırı kabiliyetleri önemli oranda azalmış durumda. Ancak kendi alanlarını savunabilecek durumları var.

“Rusya gerçekten çekilecek mi? Suriye’de ne kadar başarılı oldu?  Ne değiştirdi?” vb sorulara halen cevap aranıyor. Rusya’nın taktik bir hamle yaparak güçlerini çekeceğini açıklaması, hem Cenevre görüşmelerinde elini güçlendirdi, hem de bölgedeki siyasi etkinliğini attırdı.

Tabi bunu taktik bir hamle olarak değerlendirmek gerekir. Çünkü Rusya esas operasyon gücünü bölgeden çekmiyor. Tam tersine, bu bölgedeki operasyonel gücünü kalıcı hale getiriyor. Rusya’nın DAIŞ’ı öncelemediği, şimdiye kadar yaptıklarına bakıldığında hemen fark edilir. Rusya’nın önceliği özellikle Hama, Lazkiye, Halep, Humus hattındaki diğer çete gruplarıydı. Yaptığı saldırılar sonucunda önemli oranda bu çete gruplarını geriletti. Yine özellikle Lazkiye bölgesindeki üslerini koruma altına aldı. Ve S-400’lerle bölgeyi önemli oranda güvence altına aldı. Şam, Halep hattındaki koridorun korunması, yine Deraa koridorunu genişletmeyi başardı. Tüm bunlar için bölgeye normalin üzerinde askeri güç ve uçak yerleştirmişti. Rusya son tahlilde artık bu kadar askeri güce gereksinim duymadığına kanaat getirmiş durumda. Bunun için operasyonel olmayan gücünü geri çekme kararı aldı.

Esad’a önemli mesaj!

Rusya bir yandan Suriye rejimini kendi çıkarları doğrultusunda ayakta tutmaya çalışırken, diğer yandan çıkarlarını tamamen Suriye rejiminin başı olan Esad’a endekslemediğini ve Esad’ın kalıp kalmamasına değil, bölgedeki çıkarlarına önem verdiğini bu kısmi çekilmeyle de gösterdi, bu yönlü önemli bir mesaj verdi. Esad kalabilir de gidebilir de. Bunun Rusya için çok önemli olmadığı açık. Rusya, gelecekte Suriye’de kendi çıkarlarını ve bölgedeki varlığını garanti edecek herkesle ilişki geliştirebilir. Bunun için bu çekilme kararı Esad rejimine de önemli bir mesaj ve uyarı niteliğindedir. Esad rejimi de şimdiden bu uyarıyı görmüş gibi.

Rusya’nın kısmi çekilmesi ABD ile danışıklı

Rusya’nın kısmi çekilme kararının ABD ile danışıklı olduğuna dair detaylar ortaya tam çıkmamış olsa da, bu adımın bir mutabakatın bir sonucu olduğu sezilmektedir. Cenevre görüşmeleri ve son ateşkes bağlamında düşünüldüğünde bu daha netlik kazanıyor. Rusya’nın son Suriye hamlesi aynı zamanda çete gruplarını organize eden devletlere de önemli bir darbe niteliğindedir. ABD’nin bu müdahaleye çok fazla ses çıkarmamasına ve “muhalif” denilen gruplara Rusya’nın hava saldırıları yapmasına çok yüksek tonda tepki vermemesinde bu grupların ABD dışı güçler tarafından kontrol edilmesinin etkisi vardı.

Rusya, ABD için de alan açtı

Suriye’de “muhalif” olarak geçinen grupların hepsinin radikal unsurlardan oluştuğunu ve Katar-Türk-Suudi üçlüsü tarafından desteklendiğini sağır sultan bile duydu. Bu üçlünün Suriye’deki hedefinin Sünni İslam eksenli bir Arap devlet olduğunu kabul etmeyen bir kendileri var. DAIŞ’ın da bir şekilde bu devlet içinde eritilebileceği bu devletler tarafından öngörülmektedir. Ki DAIŞ ile bu gruplar arasında yaşam formasyonu olarak bir fark olmadığını da belirtmek gerekir. ABD uzun süre bu üçüz ile Suriye siyasetine dahil oldu. Hatta “eğit-donat” programlarıyla bu üçüze destek verdi. Ama ABD son bir yıldır çok açık bir biçimde gördü ki, Suriye’de geliştirdiği tüm politikaların bu üçüz tarafından boşa çıkarılıyor. Bundan kaynaklı bu üçüzün desteklediği grupların Rusya tarafından tasfiye edilmesine çok ses çıkarmadı. Tam tersi bu durumun kendisiyle birlikte hareket eden grupların alan bulmasına vesile olması nedeniyle gizliden alkışladı. Bir anlamda Rusya, ABD’ye Suriye’de alan açtı.

Rusya gerçekten çekilirse Esad rejimi ne kadar dayanabilir?

Şuan itibariyle Esad rejimini ayakta tutan İran’lı milisler ve Lübnan Hizbullah’ıdır. Bu güçlerin de Rus hava desteği olmaksızın Esad rejimini ne kadar koruyabilecekleri tartışmalıdır. Ki yakın zamana kadar bu milis güçlerin desteğine rağmen Esad rejimi birçok bölgeyi elinde tutamamıştı. Tabi bu noktada Rus hava ve istihbarat desteği olmadan Esad rejiminin son birkaç aydır ele geçirdiği yerleri koruma şansı zayıf görünüyor. Ve aynı zamanda yeni yerler kaybetme olasılığı da çok yüksek.

Kısaca;

Rusya operasyonel gücünü Suriye’de koruyacak ve operasyonlarını sürdürecek.

Suriye’deki kısmi ateşkes (ki Kürtlere saldırılar arttı) Cenevre görüşmelerine bağlı olarak devam edecek.

Cenevre görüşmeleri olumlu sonuçlanmasa (ki Türk devleti şimdi savaş hazırlığı için çete gruplarını Ankara’da topladı) savaş derinleşecek. Bu durumda yeni alternatifler devreye girebilir.

Bu da BM’nin Suriye’ye doğrudan müdahalesi anlamına gelebilir. Bu, Esad’sız farklı bir çözümü ortaya çıkarabilir.

Kürtler için ise, Rusya hem siyasi hem askeri olarak Kürtlerle olumlu ilişkilerini sürdürecek ve bu konuda pek bir değişim olmayacak.

Kürtlerin çözümünün Demokratik Federal Suriye olduğu net. Rusya’nın bölgede olması bu çözüme katkı sağlayacaktır.

ANHA